کمپرسورهای یخچال و سردخانه های صنعتی ساعت های طولانی و بدون توقف کار می کنند و همین باعث می شود ضریب توان مجموعه پایین بیاید و ردیف جریمه راکتیو در قبض برق ظاهر شود. راه حل این مشکل، بانک خازنی است؛ اما انتخاب بانک مناسب به ظرفیت کمپرسورها، نوع بار و شرایط محیطی بستگی دارد. در این مقاله توضیح می دهیم بانک خازنی در سردخانه چه کاری انجام می دهد، چه تفاوتی با خازن داخل یخچال دارد و چطور ظرفیت و نوع مناسب را انتخاب کنید.
چرا یخچال و سردخانه صنعتی به بانک خازنی نیاز دارد؟
سردخانه ها از نظر برقی، مجموعه ای از موتورهای بزرگ هستند. موتورها برای ایجاد میدان مغناطیسی به توان راکتیو نیاز دارند و اگر این توان از شبکه تامین شود، ضریب توان پایین می آید. در ادامه هر دو بخش این موضوع را بررسی می کنیم.
کمپرسورها و موتورها؛ منبع اصلی توان راکتیو
کمپرسور اصلی، فن های اواپراتور و کندانسور و پمپ ها، همگی بار سلفی اند. وقتی این موتورها با بار کامل کار نمی کنند، که در سردخانه ها هنگام رسیدن به دمای تنظیم شده زیاد پیش می آید، ضریب توان بدتر هم می شود. نتیجه این است که بخش قابل توجهی از جریان کابل ها صرف توان راکتیو می شود و کار مفیدی انجام نمی دهد.
ضریب توان پایین چه هزینه ای به قبض سردخانه تحمیل می کند؟
برای مشترکین صنعتی، اگر ضریب توان زیر ۰.۹ باشد، جریمه توان راکتیو در قبض محاسبه می شود. چون سردخانه ها تقریباً شبانه روز روشن اند، این جریمه هر دوره تکرار می شود. علاوه بر آن، جریان راکتیو باعث گرم شدن بیشتر کابل ها و اشغال ظرفیت ترانس می شود.
تفاوت خازن یخچال و بانک خازنی چیست؟
دو چیز متفاوت با یک اسم مشابه وجود دارد و بهتر است از ابتدا آن ها را جدا کنید. اگر دنبال علائم خرابی خازن راه انداز یخچال خانگی هستید، مقاله علائم خرابی خازن یخچال؛ از کار افتادن تا صداهای عجیب را بخوانید. در این مقاله درباره بانک خازنی صنعتی صحبت می کنیم.
خازن راه انداز و run در یخچال های کوچک
در یخچال های خانگی و موتورهای تک فاز کوچک، خازن بخشی از مدار راه اندازی یا کار کمپرسور است. اگر خراب شود، کمپرسور روشن نمی شود یا صدا و کلیک می دهد. این خازن با تعویض یک قطعه با مشخصات یکسان (ظرفیت میکروفاراد و ولتاژ) رفع می شود و ربطی به جریمه برق ندارد.
بانک خازنی در سردخانه ها و یخچال های صنعتی
بانک خازنی مجموعه ای از خازن های قدرت است که در تابلوی برق نصب می شود و توان راکتیو کل مجموعه را تامین می کند تا ضریب توان بالا برود. بانک خازنی جای خازن راه انداز را نمی گیرد و خازن راه انداز هم کار بانک را انجام نمی دهد؛ هر کدام وظیفه جدایی دارند.
چطور بانک خازنی مناسب سردخانه را انتخاب کنیم؟
انتخاب درست بانک خازنی سه تصمیم اصلی دارد: ظرفیت، نوع بانک و کیفیت قطعات.
محاسبه ظرفیت بر اساس توان کمپرسورها
ظرفیت موردنیاز از این رابطه به دست می آید: توان اکتیو (کیلووات) ضرب در تفاضل تانژانت زاویه ضریب توان فعلی و هدف. برای مثال، اگر مجموعه ای ۵۰ کیلووات توان اکتیو دارد و ضریب توان آن ۰.۷۵ است، برای رسیدن به ۰.۹۵ حدود ۲۸ کیلووار ظرفیت خازنی لازم است. این مثال فقط برای درک روش است؛ برای محاسبه دقیق باید از ضریب توان واقعی قبض یا اندازه گیری تحلیل گر شبکه استفاده کنید.
نوع بانک: ثابت یا اتوماتیک (رگولاتوردار)؟
اگر بار سردخانه تقریباً ثابت است، بانک ثابت می تواند کافی باشد. اما در اغلب سردخانه ها کمپرسورها به صورت پله ای وارد و خارج می شوند و بار تغییر می کند. در این حالت، بانک اتوماتیک با رگولاتور مناسب تر است، چون ظرفیت را با بار هماهنگ می کند و از جبران بیش از حد (اضافه جبران) جلوگیری می کند.
ملاحظات دمای محیط و کیفیت خازن
خازن گرما را دوست ندارد و موتورخانه سردخانه معمولاً گرم است. به تهویه تابلو، ظرفیت پله ها و کیفیت خازن ها (خازن خودترمیم شونده با ولتاژ نامی مناسب) توجه کنید. اگر در مجموعه درایو یا اینورتر دارید، قبل از انتخاب، وضعیت هارمونیک ها را بررسی و در صورت نیاز از راکتور ضدتشدید استفاده کنید.
برای انتخاب و اجرای بانک خازنی متناسب با سردخانه تان با کارشناسان بهنیکو مشورت کنید و قیمت خرید خازن را استعلام کنید.
محل نصب و نکات اجرایی در سردخانه
حتی بهترین بانک خازنی هم اگر درست نصب نشود، نتیجه مطلوب نمی دهد.
نصب مرکزی یا کنار کمپرسور؟
در بیشتر سردخانه ها بانک اتوماتیک مرکزی در تابلوی اصلی نصب می شود و ضریب توان کل مجموعه را اصلاح می کند. اگر یک کمپرسور بسیار بزرگ دارید که بخش عمده بار است، جبران سازی مستقیم در کنار آن هم ممکن است. انتخاب بین این دو، به چیدمان بارها بستگی دارد و باید با بررسی فنی تعیین شود.
ایمنی و تخلیه خازن هنگام سرویس
خازن ها پس از قطع برق مدتی بار ذخیره دارند. پیش از هر سرویس، برق را قطع کنید، مدت لازم برای تخلیه را صبر کنید و مطمئن شوید مقاومت های تخلیه سالم اند. سرویس دوره ای شامل بررسی کنتاکتورها، فیوزها، دمای تابلو و ظرفیت واقعی خازن هاست و بهتر است توسط فرد مجاز انجام شود.
چه صرفه جویی ای از بانک خازنی انتظار داشته باشیم؟
باید انتظار درستی داشت: بانک خازنی مصرف اکتیو کمپرسورها را کم نمی کند و برق کیلووات ساعتی شما همان می ماند. فایده آن در حذف جریمه راکتیو، کاهش جریان در کابل ها و ترانس، و آزاد شدن بخشی از ظرفیت شبکه داخلی است. در مجموعه ای که ضریب توان پایین دارد، حذف جریمه معمولاً مهم ترین بخش صرفه جویی مالی است.
برای بهینه سازی مصرف برق سردخانه و بررسی کامل قبض تان، همین حالا با مجموعه بهنیکو تماس بگیرید و قیمت خرید خازن و طرح اجرایی را دریافت کنید.
جمع بندی
خازن داخل یخچال و بانک خازنی دو مفهوم متفاوت اند. در سردخانه و یخچال صنعتی، بانک خازنی اتوماتیک با ظرفیت محاسبه شده از روی توان واقعی کمپرسورها، بهترین راه حذف جریمه راکتیو و سبک تر کردن بار شبکه داخلی است. برای نتیجه درست، ظرفیت را بر اساس داده واقعی قبض انتخاب کنید، قطعات باکیفیت بخرید و سرویس دوره ای را فراموش نکنید.
سؤالات متداول(FAQ)
1. آیا بانک خازنی جای خازن خراب یخچال را می گیرد؟
خیر. خازن راه انداز یا run بخشی از مدار خود کمپرسور است و فقط با خازن هم مشخصات تعویض می شود. بانک خازنی توان راکتیو کل مجموعه را جبران می کند.
2. بانک خازنی برای یخچال خانگی هم لازم است؟
برای مصرف خانگی معمولاً لازم نیست، چون مشترکین خانگی مشمول جریمه راکتیو نیستند. بانک خازنی بیشتر برای مشترکین صنعتی و سردخانه ها توجیه دارد.
3. هر چند وقت یک بار باید بانک خازنی سردخانه را سرویس کرد؟
بازرسی دوره ای، مثلاً هر چند ماه یک بار و حتماً پیش از فصل گرما، توصیه می شود. وضعیت خازن ها، کنتاکتورها، فن و دمای تابلو را بررسی کنید و اگر ضریب توان در قبض افت کرد، فوراً بانک را کنترل کنید.